Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach

Uroczystości pogrzebowe śp. żołnierzy Franciszka Skrobola oraz Józefa Wawrzyńczyka - żołnierze z trumnami, uczestnicy uroczystości /fot. A. Księżnik/
  • Data publikacji 16 września 2021

Żołnierze Niezłomni spoczęli w Katowicach

Na katowickim Centralnym Cmentarzu Komunalnym odbyły się uroczystości pogrzebowe śp. żołnierzy Franciszka Skrobola oraz Józefa Wawrzyńczyka, których szczątki zostały odnalezione podczas prac ekshumacyjnych i poszukiwawczych prowadzonych przez IPN na cmentarzu przy ul. Panewnickiej w Katowicach. W wydarzeniu wziął udział wicewojewoda śląski Robert Magdziarz.

Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się od mszy świętej w kaplicy cmentarnej. Następnie śp. Franciszek Skrobol i Jerzy Wawrzyńczyk zostali pochowani w kwaterze Żołnierzy Niezłomnych, która powstała na katowickim cmentarzu z inicjatywy IPN.

Nasza historia jest dość ciężka, krwawa, ale dzięki Bogu mamy wielu bohaterów. Dziś żegnamy jednych z nich, którzy walczyli na śląskiej ziemi za tą Ojczyznę, którą wcześniej wywalczyliśmy w Powstaniach Śląskich. Dziękuję wszystkim zaangażowanym w tę ceremonię. Chciałbym, aby młode pokolenie pamiętało o nich – że byli, walczyli i chcieli, aby nasza Ojczyzna była zawsze wolna – mówił podczas wydarzenia wicewojewoda Robert Magdziarz.

W uroczystościach uczestniczyli m.in. wiceprezes IPN prof. Krzysztof Szwagrzyk, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach dr Andrzej Sznajder, wiceprezydent Katowic Waldemar Bojarun, wicekurator oświaty Dariusz Domański oraz przedstawiciele rodzin pochowanych żołnierzy i poczty sztandarowe. Asystę honorową zapewnił 34. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej w Bytomiu.

***

Franciszek Skrobol był współpracownikiem Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Urodził się 25 października 1921 r. w Kleszczowie w okolicach Żor. W okresie okupacji niemieckiej pomagał w organizowaniu azylu ukrywającym się przed gestapo. W sierpniu 1944 r. wysłany przymusowo do kopania okopów, skąd zbiegł i działał w oddziałach partyzanckich. Według przekazów rodzinnych podczas II wojny światowej działał również w Armii Krajowej. Po przejściu frontu pełnił służbę w jednostkach MO w Suszcu i Żorach. Jednocześnie od stycznia 1946 r. z częścią załogi posterunku w Żorach podjął współpracę z oddziałem dywersyjnym Konspiracyjnego Wojska Polskiego krypt. „Wędrowiec”. W jego domu kilkakrotnie odbyły się odprawy dowództwa okręgu i oddziału KWP. Zarejestrowany jako tajny współpracownik UB, nie podjął współpracy, przeciwnie – przyczynił się do likwidacji oficera prowadzącego przez oddział „Wędrowca”. Aresztowany przez PUBP w Cieszynie 16 lipca 1946 r. Został skazany 17 października 1946 r. przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach na karę śmierci, którą wykonano 28 grudnia 1946 r. w katowickim więzieniu.

Józef Wawrzyńczyk ps. „Pepik” był żołnierzem Armii Krajowej i Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Urodził się 2 sierpnia 1922 r. w Zebrzydowicach (obecnie dzielnica Rybnika). W latach 1938–44 pracował w kopalniach na Zaolziu. W okresie 1944–1945 ukrywał się w Świerklanach, gdzie prawdopodobnie działał w tamtejszych strukturach AK. Od marca do maja 1945 r. służył w MO w Świerklanach. Od września 1945 r. rozpoczął działalność w grupie dywersyjnej Rocha Koziołka ps. „Odra”, podporządkowanej inspektoratowi rybnickiemu Delegatury Sił Zbrojnych, a następnie Komendzie Powiatowej Konspiracyjnego Wojska Polskiego o kryptonimie „Leśniczówka”, biorąc udział w akcjach zaopatrzeniowych i zbrojnych. Aresztowany 20 lutego 1946 r. przez PUBP w Gliwicach, został poddany brutalnemu śledztwu. 31 sierpnia 1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach na rozprawie na sesji wyjazdowej w Rybniku skazał Józefa Wawrzyńczyka na karę śmierci, którą wykonano 11 grudnia 1946 r. w więzieniu przy ul. Mikołowskiej w Katowicach.

/z wykorzystaniem materiałów IPN/

Galeria zdjęć

Wróć