• Data publikacji 14 lutego 2022

W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej

Obchodzimy 80. rocznicę utworzenia Armii Krajowej - jednej z największych podziemnych organizacji niepodległościowych w okupowanej Europie. 14 lutego 1942 r. Naczelny Wódz gen. broni Władysław Sikorski, w rozkazie do gen. bryg. Stefana Roweckiego zniósł nazwę ZWZ (Związek Walki Zbrojnej) ustalając, że: „wszyscy żołnierze w czynnej służbie wojskowej w Kraju stanowią »Armię Krajową« podległą Panu Generałowi, jako jej dowódcy“.

14 lutego 2022 r. o godz. 12.00 na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Katowicach, przy ul. Murckowskiej 9, odbyła się uroczystość upamiętniająca 80. rocznicę przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową, w której udział wziął wojewoda śląski Jarosław Wieczorek.

– Dzisiaj to jest nasz obowiązek i powinność przyjść podziękować tym wszystkim osobom za to, że tą krew oddali żebyśmy mogli żyć w niepodległym państwie. To jednak nie znaczy, że niepodległość została nam dana raz na zawsze. Musimy ją pielęgnować i o nią dbać, a w sytuacjach trudnych nawet o nią walczyć. Oby tego typu słowa się nigdy nie ziściły, ale dzisiaj jesteśmy tu po to, żeby pamiętać o tych ludziach – mówi wojewoda śląski Jarosław Wieczorek. 

– Jest to jedna z najlepiej zorganizowanych i największa armia podziemna w okupowanej Europie. To była niesamowita historia i warto o tej historii opowiadać i przypominać – podkreślił Jakub Chełstowski marszałek województwa śląskiego.

W wydarzeniu wzięli udział też m.in.: kombatanci, Jakub Chełstowski, Marszałek Województwa Śląskiego, Waldemar Bojarun, Wiceprezydent Katowic oraz przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych, Okręgu Śląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Stowarzyszenia Pamięci Armii Krajowej, Chorągwi Śląskiej ZHP, a także mieszkańcy Katowic. Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali dr Andrzej Sznjajder, Dyrektor Oddziału IPN w Katowicach oraz Jan Kwaśniewicz, Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Katowicach.

– Data 14 lutego to bardzo dobra sposobność, żeby przypomnieć fakt istnienia najsilniejszej i najliczniejszej armii podziemnej okupowanej Europy, która została powołana właśnie 14 lutego 1942 roku jako efekt wielomiesięcznego scalenia różnych organizacji konspiracyjnych, zbrojnych, które powstawały od momentu wybuchu Drugiej Wojny Światowej, od września 1939 roku – powiedział dr Andrzej Sznajder dyrektor Oddziału IPN w Katowicach.

Podczas uroczystości przy pomniku odśpiewano hymn państwowy, odmówiona została modlitwa i złożone wieńce.

Na każdym z 27 grobów znajdujących się w kwaterze wojewoda śląski Jarosław Wieczorek, marszałek województwa śląskiego Jakub Chełstowski oraz dyrektor Oddziału IPN w Katowicach dr Andrzej Sznajder złożyli trzy róże symbolizujące wartości: Bóg, Honor, Ojczyzna, którymi kierowali się za życia żołnierze AK.

Na katowickim cmentarzu znajdują się groby weteranów Armii Krajowej:

1. AK Kazimierz Zieliński (ur. 26.02.1921 r., zm. 08.06.2002 r.),
2. Władysław Turek (ur. 01.01.1923 r., zm. 18.08.2002 r.),
3. płk. inż. Jan Z. Kozyra ps. „Terczyn” (ur. 26.08.1928 r., zm. 03.06.2003 r.),
4. Miron Świerczewski (ur. 25.09.1927 r., zm. 15.09.2007 r.),
5. AK Michał Schmidt ps. "Fiat" (ur. 04.09.1929 r., zm. 12.11.2003 r.),
6. Alicja Zatońska z d. Żelanowska (ur. 13.04.1927 r., zm. 11.01.2009 r.),
7. Władysław Pałka ps. "Ostry Róg" (ur. 21.03.1925 r., zm. 20.10.2004 r.),
8. AK Regina Zalewska (ur. 18.10.1922 r., zm. 06.01.2006 r.),
9. inż. Zygmunt Tokarski ps. "Zew" (ur. 05.04.1927 r., zm. 08.06.2006),
10. Władysław Kuc ps. "Wrona" (ur. 10.05.1917 r., zm. 09.06.2011 r.),
11. AK Maria Gorczykowska-Reczko ps. "Mery” (ur. 12.01.1923 r., zm. 24.01.2012 r.),
12. Czesław Glanowski ps. "Mars" (ur. 06.07.1923 r., zm. 16.02.2011 r.),
13. Marek Berezowski (ur. 08.06.1927 r., zm. 14.07.2008 r.),
14. AK Kazimierz Rosół ps. "Skała" (ur. 29.06.1922 r., zm. 09.11.2013 r.),
15. mgr inż. Waldemar Tomżyński ps. "Wilk", "Ursus" (ur. 02.10.1930 r., zm. 25.11.2020 r.),
16. Andrzej Odorkiewicz ps. "Sokół" (ur. 30.09.1932 r., zm. 23.04.2013 r.),
17. ppłk mgr inż. Marian Piotrowicz ps. "Kometa" (ur. 05.03.1923 r., zm. 25.01.2019 r.),
18. Julian Kilar ps. "Zuch" (ur. 16.12.1929 r., zm. 30.01.2014 r.),
19. mgr inż. Jerzy Winczakiewicz (ur. 01.04.1929 r., zm. 09.11.2019 r.),
20. AK mgr inż. Andrzej Keyha ps. "Kosa" (ur. 20.04.1926 r., 19.04.2018 r.),
21. Danuta Olbrych ps. "Danusia" (ur. 03.09.1927 r., zm. 03.10.2016 r.),
22. Ryszard Leszczewski ps. "Konus" (ur. 26.07.1925 r., zm. 30.12.2009 r.),
23. Bolesław Nowosad (ur. 09.12.1922 r., zm. 16.08.2009 r.),
24. Jan Straż ps. "Trawka (ur. 23.01.1923 r., 21.06.2009 r.),
25. Marian Mazur ps. “Bończa” (ur. 02.07.1922 r., zm. 20.06.2009 r.),
26. Bogumiła Sobańska (ur. 15.08.1928 r., zm. 29.04.2018 r.),
27. Zdzisław Ślęzakiewicz ps. "Śmiały" (ur. 15.02.1920 r., zm. 20.07.1979 r.).

W kwaterze spoczywa m.in. płk Marian Piotrowicz ps. „Kometa”, współzałożyciel i wieloletni prezes Okręgu Śląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Organizatorem uroczystości było Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach.

 

 

/z wykorzystaniem materiałów Oddziału IPN w Katowicach/