• Data publikacji 7 stycznia 2021

Brexit - po zakończeniu okresu przejściowego/Brexit - after the end of the transition period

[english version below]

Od początku 2021 r. obywatele Wielkiej Brytanii oraz członkowie ich rodzin mieszkający w Polsce będą mogli składać wnioski o wydanie nowych dokumentów pobytowych. Będą one potwierdzały korzystanie z uprawnień beneficjenta Umowy Wystąpienia przy przekraczaniu granic i podczas pobytu w Polsce.

 

Zakończenie okresu przejściowego

Po zakończeniu okresu przejściowego, od 1 stycznia 2021 r. obywatele Wielkiej Brytanii i członkowie ich rodzin będą posiadać prawo pobytu w Polsce co do zasady na dotychczasowych warunkach jeśli:

– korzystali z prawa pobytu w Polsce zgodnie z prawem UE przed zakończeniem okresu przejściowego (dotyczy to także obywateli Zjednoczonego Królestwa, którzy wjechali do Polski po dacie Brexitu, a przed upływem okresu przejściowego);

– w dalszym ciągu mieszkają w Polsce.

Dla nabycia i zachowania uprawnień beneficjenta Umowy Wystąpienia istotna będzie ciągłość pobytu bezpośrednio przed upływem okresu przejściowego oraz po jego upływie.

Bezwarunkowe pobyty do 3 miesięcy (bez konieczności spełniania warunków dotyczących pobytów przekraczających 3 miesiące) będą także uwzględniane. Obywatele Zjednoczonego Królestwa nie będą musieli przebywać w Polsce w dniu 31 grudnia 2020r., aby posiadać uprawnienia pobytowe na podstawie Umowy Wystąpienia. Dopuszczalne są nieobecności (przerwy w pobycie) jakie mają zastosowanie do celów nabycia prawa stałego pobytu[1]. Zasada ta będzie miała zastosowanie także do oceny ciągłości pobytu w Polsce po upływie okresu przejściowego.

W zakresie wydawania dokumentów pobytowych beneficjentom Umowy Wystąpienia stosowany będzie system deklaratoryjny. Nie będzie obowiązku uzyskania nowego statusu oraz dokumentu pobytowego, jako warunku legalnego pobytu w Polsce. Osoby kwalifikujące się do prawa pobytu na tej podstawie będą natomiast uprawnione do otrzymania (zgodnie z warunkami określonymi w dyrektywie 2004/38/WE) dokumentu pobytu zawierającego oświadczenie, że został wydany zgodnie z Umową Wystąpienia.

Biorąc pod uwagę praktyczne względy, zaleca się aby wszyscy beneficjenci Umowy Wystąpienia uzyskali nowe dokumenty pobytowe. Ich posiadanie ułatwi korzystanie z uprawnień beneficjenta przy przekraczaniu granic i podczas pobytu na terytorium Polski.

 

Nowe dokumenty pobytowe

Dokumenty pobytowe[2] wydane obywatelom Zjednoczonego Królestwa i członkom ich rodzin do końca okresu przejściowego zachowają ważność przez okres na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2021 r.

Zezwolenia na pobyt stały (poprzednio zezwolenia na osiedlenie się) udzielone obywatelom Zjednoczonego Królestwa na podstawie ustawy o cudzoziemcach również zachowują ważność (bezterminowo).

Od 1 stycznia 2021 r. beneficjenci Umowy Wystąpienia będą mogli składać w urzędach wojewódzkich (właściwych ze względu na miejsce pobytu) wnioski o wydanie nowego dokumentu pobytowego[3]. Dokumenty będą zawierały adnotację odnoszącą do Umowy Wystąpienia: „Art. 50 TUE, Art. 18 ust. 4 Umowy Wystąpienia”.

Postępowania w sprawach prawa pobytu lub prawa stałego pobytu obywateli Wielkiej Brytanii i członków ich rodzin, wszczęte i nie zakończone przed zakończeniem okresu przejściowego będą kontynuowane po zakończeniu tego okresu. W wyniku tych postępowań będą także wydawane nowe dokumenty dla beneficjentów Umowy Wystąpienia. Konieczne będzie natomiast złożenie odcisków palców w celu wydania tych dokumentów.

Dokumenty pobytowe, którymi będą mogli posługiwać się beneficjenci Umowy Wystąpienia po upływie okresu przejściowego, uprawniające do podróżowania po obszarze Schengen bez wizy:

1. wydane przed zakończeniem okresu przejściowego (dokumenty te zachowają ważność przez okres na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2021 r.):

– dokument potwierdzający prawo stałego pobytu;

– karta pobytu członka rodziny obywatela UE;

– karta stałego pobytu członka rodziny obywatela UE.

1. wydane po zakończeniu okresu przejściowego:

– zaświadczenie o złożeniu wniosku w sprawie wydania dokumentu pobytowego dla beneficjenta Umowy Wystąpienia, z terminem ważności 1 roku;

– zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu (dla obywatela Wielkiej Brytanii w przypadku posiadania prawa pobytu, co nie będzie dotyczyć zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu pracownika przygranicznego);

– dokument potwierdzający prawo stałego pobytu (dla obywatela Wielkiej Brytanii w przypadku posiadania prawa stałego pobytu);

– karta pobytu (dla członka rodziny nie będącego obywatelem Wielkiej Brytanii w przypadku posiadania prawa pobytu);

– karta stałego pobytu (dla członka rodziny nie będącego obywatelem Wielkiej Brytanii w przypadku posiadania prawa stałego pobytu).

Składanie wniosków

Wniosek dotyczący wydania dokumentu pobytowego (w tym wniosek o zarejestrowanie pobytu) należało będzie złożyć osobiście, w urzędzie wojewódzkim właściwym ze względu na miejsce pobytu.

Obowiązywać będą dedykowane dla beneficjentów Umowy Wystąpienia formularze dotyczące danej procedury:

– wniosek o wydanie nowego dokumentu pobytowego, zawierającego adnotację odnoszącą się do Umowy Wystąpienia (tzw. „wymiana” posiadanego dokumentu) czyli wniosek o: wydanie nowego zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu, wydanie nowego dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu, wydanie nowej karty pobytu (dla członka rodziny nie będącego obywatelem Wielkiej Brytanii) oraz wydanie nowej karty stałego pobytu (dla członka rodziny nie będącego obywatelem Wielkiej Brytanii) – jeżeli wydano im dokument pobytowy przewidziany dla obywateli UE lub członków rodziny obywateli UE do końca okresu przejściowego. Wniosek ten należy złożyć po 1 stycznia 2021 r., najpóźniej do 31 grudnia 2021 r.;

– wniosek o: zarejestrowanie pobytu (i wydanie zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu), wydanie dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu, wydanie karty pobytu (dla członka rodziny nie będącego obywatelem Wielkiej Brytanii) oraz wydanie karty stałego pobytu (dla członka rodziny nie będącego obywatelem Wielkiej Brytanii) – jeżeli nie uzyskali dokumentu pobytowego przewidzianego dla obywateli UE lub członków rodziny obywateli UE do końca okresu przejściowego lub nie złożyli wniosku w tej sprawie do końca okresu przejściowego. Wniosek ten należy złożyć niezwłocznie po 1 stycznia 2021 r.

Uzyskanie tych dokumentów pobytowych będzie wolne od opłat.

Przy składaniu wniosku będzie wymagana obecność małoletniego obywatela Zjednoczonego Królestwa lub członka jego rodziny, który do dnia złożenia wniosku ukończy 6. rok życia. Pobierane będą także odciski linii papilarnych.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, w tym ze względu na stan zdrowia obywatela Zjednoczonego Królestwa lub członka jego rodziny, będzie można odstąpić od wymogu osobistego stawiennictwa.

W toku postępowań dotyczących uzyskania dokumentów pobytowych dla beneficjentów Umowy Wystąpienia począwszy od 1 stycznia 2021 r. wydawane będzie zaświadczenie o złożeniu wniosku z terminem ważności 1 roku oraz możliwością wydania kolejnego takiego zaświadczenia. Zaświadczenia będą wydawane dla wniosków złożonych do 31 grudnia 2021 r.

Należy także pamiętać, że analogicznie do zasad obowiązujących obywateli UE oraz członków ich rodzin:

– obywatel Zjednoczonego Królestwa, który nie zarejestrował pobytu lub nie złożył wniosku w tej sprawie do końca okresu przejściowego powinien złożyć wniosek nie później niż w następnym dniu po upływie 3 miesięcy od dnia wjazdu na terytorium Polski;

– członek rodziny nie będący obywatelem Zjednoczonego Królestwa, który nie uzyskał karty pobytu członka rodziny obywatela UE lub nie złożył wniosku w tej sprawie do końca okresu przejściowego również powinien złożyć wniosek nie później niż w następnym dniu po upływie 3 miesięcy od dnia wjazdu na terytorium Polski;

– członek rodziny nie będący obywatelem Zjednoczonego Królestwa, który nabył prawo stałego pobytu, ale nie uzyskał karty stałego pobytu członka rodziny obywatela UE lub nie złożył wniosku w tej sprawie do końca okresu przejściowego obowiązany jest złożyć wniosek o wydanie karty stałego pobytu.

Konsekwencją braku realizacji tych obowiązków może być nałożenie kary grzywny.

Kto posiada prawo pobytu?

Prawo pobytu lub prawo stałego pobytu beneficjentów Umowy Wystąpienia na terytorium Polski będzie wynikać bezpośrednio z Umowy Wystąpienia, jak również zostanie uregulowane w polskim ustawodawstwie.

Dokumenty pobytowe wydane przed zakończeniem okresu przejściowego będą mogły stanowić istotny dowód bycia beneficjentem Umowy Wystąpienia, czyli posiadania prawa pobytu lub prawa stałego pobytu na terytorium Polski przed upływem okresu przejściowego. Zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej nie ma natomiast charakteru konstytutywnego, a bardziej uprawdopodobniający posiadanie prawa pobytu na terytorium Polski. W związku z tym obywatel Zjednoczonego Królestwa, który nie nabył jeszcze prawa stałego pobytu, w celu zabezpieczenia swoich praw powinien upewnić się, iż bezpośrednio przed zakończeniem okresu przejściowego będzie posiadać prawo pobytu na terytorium Polski na zasadach dotyczących obywateli Unii Europejskiej.

Obywatelowi Zjednoczonego Królestwa przysługuje prawo pobytu przez okres dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku gdy spełnia jeden z następujących warunków[4]:

1. jest pracownikiem (z wyłączeniem pracowników delegowanych) lub osobą pracującą na własny rachunek na terytorium Polski;
2. posiada wystarczające środki finansowe do utrzymania siebie i członków rodziny na terytorium Polski, tak aby nie stanowić obciążenia dla pomocy społecznej oraz posiada odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne[5];
3. studiuje lub odbywa szkolenie zawodowe w Polsce oraz: posiada wystarczające środki finansowe do utrzymania siebie i członków rodziny na terytorium Polski, tak aby nie stanowić obciążenia dla pomocy społecznej oraz posiada odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne (jak wyżej);
4. jest małżonkiem obywatela polskiego.

W sytuacji braku uzyskania dokumentu pobytowego przed upływem okresu przejściowego wykazanie, że dana osoba jest beneficjentem Umowy Wystąpienia będzie mogło nastąpić za pomocą wszelkich innych dopuszczalnych dowodów potwierdzających posiadanie prawa pobytu lub prawa stałego pobytu na terytorium Polski przed upływem okresu przejściowego.

Bezwarunkowe pobyty do 3 miesięcy (bez konieczności spełniania warunków dotyczących pobytów przekraczających 3 miesiące) będą także uwzględniane.

Zasady pobytu na terytorium Polski obywateli Zjednoczonego Królestwa oraz członków ich rodzin będących beneficjentami Umowy Wystąpienia, będą analogiczne do tych mających zastosowanie do obywateli UE i członków ich rodzin, z uwzględnieniem pewnych modyfikacji wynikających z Umowy Wystąpienia. Prawo stałego pobytu będzie przysługiwać, co do zasady, po upływie 5 lat nieprzerwanego pobytu. Okresy legalnego pobytu lub pracy przypadające na czas przed zakończeniem okresu przejściowego i po nim, będą wliczane do wymaganego okresu uprawniającego do nabycia prawa stałego pobytu.

Pracownicy przygraniczni

Obywatel Zjednoczonego Królestwa będący pracownikiem przygranicznym, o którym mowa w art. 9 lit. b Umowy Wystąpienia, który przed dniem 31 grudnia 2020 r. wykonywał pracę lub prowadził inną działalność zarobkową we własnym imieniu i na własny rachunek na terytorium Polski i nie podlegał obowiązkowi rejestracji pobytu, a po tym dniu nadal wykonuje pracę lub prowadzi taką działalność na tym terytorium i jednocześnie na nim nie zamieszkuje, jest obowiązany zarejestrować swój pobyt w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r.

W wyniku rejestracji pobytu jako pracownik przygraniczny obywatel Zjednoczonego Królestwa uzyska zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu, zawierające adnotację potwierdzającą posiadanie uprawnień pracownika przygranicznego na podstawie Umowy Wystąpienia („Art. 50 TUE – pracownik przygraniczny”). Dokument będzie miał charakter deklaratoryjny i będzie wolny od opłat. Uprawnienia pracownika przygranicznego do kontynuowania wykonywania pracy lub działalności zarobkowej we własnym imieniu i na własny rachunek na terytorium Polski w charakterze pracownika przygranicznego będą wynikać bezpośrednio z Umowy Wystąpienia.

Wnioski o zarejestrowanie pobytu jako pracownik przygraniczny będzie można składać od 1 stycznia 2021 r.

Brak zarejestrowania pobytu we wskazanym terminie może skutkować nałożeniem kary grzywny.

Dla nabycia oraz zachowania uprawnień pracownika przygranicznego na podstawie Umowy wystąpienia istotne będzie zachowanie ciągłości wykonywania pracy lub prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski bezpośrednio przed upływem okresu przejściowego, jak i po jego upływie. Możliwe będzie także zachowanie statusu pracownika, zgodnie z art. 7 ust. 3 lit. a), b), c) i d) dyrektywy 2004/38/WE.

Zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu brytyjskiego pracownika przygranicznego nie będzie mieć charakteru dokumentu pobytowego. Będzie natomiast potwierdzało uprawnienie do kontynuacji pracy lub działalności zarobkowej w Polsce, tj. w państwie miejsca pracy, w charakterze pracownika przygranicznego nie zamieszkującego w Polsce (także dla innego pracodawcy lub do rozpoczęcia działalności na własny rachunek). Będzie uprawniało do bezwizowego wjazdu na terytorium Polski na podstawie Umowy wystąpienia, ale już nie do podróżowania po obszarze Schengen bez wizy.

Pracownicy delegowani

Obywatele Zjednoczonego Królestwa wykonujący na terytorium Polski do dnia 31 grudnia 2020 r. pracę jako pracownicy delegowani w ramach swobody świadczenia usług wewnątrz Unii na podstawie art. 56 TFUE nie są objęci Umową Wystąpienia. Nie uzyskają oni na podstawie Umowy Wystąpienia żadnych uprawnień do pozostania w państwie przyjmującym po zakończeniu okresu przejściowego.

Na podstawie przepisów polskiego prawa krajowego, które ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. osoby te będą mogły od tej daty złożyć wniosek o udzielenie specjalnego zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 186 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35 z późn. zm.), udzielanego na okres ważności 5 lat, z możliwością uzyskania następnie zezwolenia na pobyt stały na specjalnej podstawie prawnej. Wniosek o udzielenie tego zezwolenia na pobyt czasowy będzie można złożyć nie później niż do dnia 31 grudnia 2021 r. Zastosowanie będzie miał zwykły formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Powyższe zezwolenia pobytowe oraz karty pobytu (pierwsza karta pobytu w przypadku zezwolenia na pobyt stały) będą wolne od opłat.

Począwszy od dnia wejścia w życie tych przepisów do dnia 31 grudnia 2021r. pobyt takich pracowników delegowanych na terytorium Polski będzie uważany za legalny. Będą oni również zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w czasie tego legalnego pobytu, jak również po udzieleniu specjalnego zezwolenia na pobyt czasowy.

Dalsi członkowie rodzin oraz osoby prowadzące z obywatelami Zjednoczonego Królestwa życie rodzinne w rozumieniu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (art. 10 ust. 2-4 Umowy wystąpienia)

Osoby objęte zakresem art. 3 ust. 2 lit. a) i b) dyrektywy 2004/38/WE, uzyskują w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 160 pkt 1 lub 3 ustawy o cudzoziemcach. Zezwolenia udzielone dalszym członkom rodziny lub osobom prowadzącym z obywatelami Zjednoczonego Królestwa życie rodzinne w rozumieniu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka na podstawie art. 160 pkt 1 lub 3 ustawy o cudzoziemcach zachowają ważność po upływie okresu przejściowego.

W celu uzyskania karty pobytu zawierającej adnotację odnoszącą się do Umowy wystąpienia będzie można wystąpić z wnioskiem u udzielenie tego zezwolenia na nowej podstawie art. 160 pkt 4, 5 lub 6 ustawy o cudzoziemcach. Również kolejne zezwolenia na pobyt czasowy będą udzielane na podstawie ww. przepisów.

Wnioski będzie można składać począwszy od 1 stycznia 2021 r. na zwykłym formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zezwolenia na pobyt czasowy udzielane na ww. podstawach prawnych będą wolne od opłat. Opłata za wydanie karty pobytu będzie wynosić 50 zł.

Zasady pobytu obywateli Wielkiej Brytanii, którzy przyjadą do Polski po 1 stycznia 2021 r.

Do obywateli Wielkiej Brytanii oraz członków ich rodzin nie będących beneficjentami Umowy Wystąpienia po upływie okresu przejściowego będą miały zastosowanie ogólne zasady wjazdu i pobytu na terytorium Polski odnoszące się do obywateli państw trzecich.

Przepisy prawa

Szczegółowe zasady dotyczące procedur związanych z prawem pobytu oraz prawem stałego pobytu na terytorium Polski obywateli Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz członków ich rodzin, będących beneficjentami Umowy Wystąpienia, po zakończeniu okresu przejściowego zawiera projekt ustawy o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy 798).

[1] Pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, w przypadku gdy przerwy w nim nie przekroczyły łącznie 6 miesięcy w roku.

Pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przerywa opuszczenie tego terytorium na okres dłuższy z powodu:

1) odbycia obowiązkowej służby wojskowej albo

2) ważnej sytuacji osobistej, w szczególności ciąży, porodu, choroby, studiów, szkolenia zawodowego, oddelegowania, która wymaga pobytu poza tym terytorium, pod warunkiem że okres ten jest nie dłuższy niż 12 kolejnych miesięcy.

Pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przerywa wykonanie decyzji o wydaleniu obywatela UE lub członka rodziny niebędącego obywatelem UE.

[2] zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, dokumenty potwierdzające prawo stałego pobytu, karty pobytu członka rodziny obywatela UE oraz karty stałego pobytu członka rodziny obywatela UE

[3] wydawane zgodnie z rozporządzeniem 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającym jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich, zmienionym rozporządzeniem 2017/1954

[4] zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

[5] jest objęty powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym lub jest osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji w rozumieniu art. 5 pkt 23 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510, z późn. zm.) albo posiada prywatne ubezpieczenie zdrowotne, pokrywające wszelkie wydatki, które mogą wyniknąć podczas pobytu na terytorium Polski w związku z potrzebą pomocy medycznej lub leczeniem szpitalnym, w którym ubezpieczyciel zobowiązuje się do pokrycia kosztów udzielonych ubezpieczonemu świadczeń zdrowotnych bezpośrednio na rzecz podmiotu udzielającego takich świadczeń, na podstawie wystawionego przez ten podmiot rachunku

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

From the beginning of 2021, citizens of the United Kingdom and their family members living in Poland will be able to submit applications for new residence documents. These new documents will confirm the use of rights of the beneficiary of the Withdrawal Agreement when crossing the borders and during the stay in Poland.

End of the transition period

After the end of the transition period, from 1 January 2021, the United Kingdom citizens and their family members will, as a general rule, have the right to stay in Poland under the current conditions, if:

– they exercised the right of residence in Poland in accordance with EU law before the end of the transition period (this also applies to the United Kingdom citizens who entered Poland after the Brexit date and before the end of the transition period);

– they still live in Poland.

Continuity of stay immediately before and after the end of the transition period will be important for the acquisition and retention of the rights of the Withdrawal Agreement beneficiary.

Unconditional stays of up to 3 months (without the need to meet the conditions for stays exceeding 3 months) will also be taken into account. UK nationals will not have to reside in Poland on December 31, 2020 to have residence rights under the Withdrawal Agreement. Absences (breaks in the stay) which apply for the purpose of acquiring the right of permanent residence are allowed.[1] This rule will also apply to the assessment of the continuity of stay in Poland after the end of the transition period.

A declaratory system will be used for issuing residence documents to beneficiaries of the Withdrawal Agreement. The legal stay in Poland will not be conditioned by any obligation to obtain a new status or a residence document. However, persons eligible for the right of residence on this basis will be entitled to obtain (under the conditions set out in Directive 2004/38/EC) a residence document stating that it has been issued in accordance with the Withdrawal Agreement.

Taking into account practical considerations, it is recommended that all beneficiaries of the Withdrawal Agreement obtain new residence documents. Holding such documents will facilitate the use of the rights of the beneficiary of the Withdrawal Agreement when crossing the borders and during stay on the territory of Poland.

 

New residence documents

Residence permits[2] issued to the United Kingdom citizens and their family members until the end of the transition period will remain valid for the period for which they were issued, but no longer than until 31 December 2021.

Permanent residence permits (previously known as settlement permits) granted to the United Kingdom citizens under the Act on Foreigners also remain valid (indefinitely).

From 1 January 2021, beneficiaries of the Withdrawal Agreement will be able to submit applications for a new residence document to voivodeship offices (competent for the place of stay)[3]. The documents will contain an annotation referring to the Withdrawal Agreement: “Article 50 TEU, Article 18 para. 4 of the Withdrawal Agreement”.

Proceedings in matters of the right of residence or the right of permanent residence of British citizens and their family members initiated and not completed before the end of the transition period will continue after the end of this period. These proceedings will also result in issuing new documents to the beneficiaries of the Withdrawal Agreement. However, to obtain such documents, the applicant will have to provide their fingerprints.

After the end of the transition period, beneficiaries of the Withdrawal Agreement will be able to use the following residence documents entitling them to travel within the Schengen area without a visa:

1. issued before the end of the transition period (these documents will remain valid for the period for which they were issued, but not longer than until 31 December 2021):

– document confirming the right of permanent residence;

– residence card of a family member of an EU citizen;

– permanent residence card of a family member of an EU citizen.

1. issued after the end of the transition period:

– certificate of submission of an application for obtaining a residence document for the beneficiary of the Withdrawal Agreement, valid for 1 year;

– certificate of registration of residence (in case of a British citizen in the case of having the right of residence; it will not apply to a certificate of registration of residence of a frontier worker);

– document confirming the right of permanent residence (in case of a British citizen with the right of permanent residence);

– residence card (in case of a family member who is not a British citizen and holds a residence right);

– permanent residence card (in case of a family member who is not a British citizen and holds a permanent residence right).

Submission of applications

The application for obtaining a residence document (including an application for registration of stay) will have to be submitted in person, at the voivodeship office competent for the place of stay.

The following application forms for the given procedure dedicated to the beneficiaries of the Withdrawal Agreement will apply:

– application for obtaining a new residence document, containing an annotation referring to the Withdrawal Agreement (the “replacement” of the document held) (i.e. application for obtaining a new certificate of registration of residence, application for obtaining a new document confirming the right of permanent residence, application for obtaining a new residence card (for a family member who is not a United Kingdom citizen) and application for obtaining a new permanent residence card (for a family member who is not a United Kingdom citizen) – if the United Kingdom citizen or their family member has been provided with a residence  document for EU citizens or family members of EU citizens until the end of the transition period. The application must be submitted after 1 January 2021, by 31 December 2021 at the latest;

– application for registration of residence (and obtaining a certificate of registration of residence), application for obtaining a document confirming the right of permanent residence, application for obtaining a residence card (for a family member who is not a British citizen) and application for obtaining a permanent residence card (for a family member who is not a British citizen) – if the citizen of Great Britain or a member of their family has not been provided with the residence document for EU citizens or family members of EU citizens by the end of the transition period, or have not submitted an application concerning such documents by the end of the transition period. The application should be submitted as soon as possible after 1 January 2021.

Obtaining the above-mentioned residence documents will be free of charge.

The submission of the application will require the presence of a minor United Kingdom citizen or a member of their family, who is at least 6 years old by the date of application. It will also include taking fingerprints.

In particularly justified cases, including due to the health condition of a United Kingdom citizen or their family member, the requirement to appear in person may be waived.

In the course of procedures for obtaining residence documents for beneficiaries of the Withdrawal Agreement, starting from 1 January 2021, a certificate of submission of the application will be issued with a validity of 1 year and the possibility of obtaining another such certificate. Certificates will be issued for applications submitted by 31 December 2021.

It should also be remembered that, similarly to the rules applicable to EU citizens and their family members:

– a citizen of the United Kingdom who has not registered their stay or has not submitted an application in this matter by the end of the transition period should submit an application no later than on the day following the lapse of 3 months from the date of entry into the territory of Poland;

– a family member not being a citizen of the United Kingdom, who has not obtained a residence card of an EU citizen’s family member or has not submitted an application in this matter by the end of the transition period, should also submit an application no later than on the day following the lapse of 3 months from the date of entry into the territory of Poland;

– a family member not being a citizen of the United Kingdom, who has acquired the right of permanent residence, but has not obtained a permanent residence card of an EU citizen’s family member or has not submitted an application in this matter by the end of the transitional period, is obliged to apply for a permanent residence card.

Failure to comply with these obligations may result in the imposition of a fine.

Who is entitled to the right of residence?

The right of residence or the right of permanent residence of the beneficiaries of the Withdrawal Agreement on the territory of Poland will result directly from the Withdrawal Agreement and will also be regulated in Polish legislation.

Residence documents issued before the end of the transition period may constitute a significant proof of being a beneficiary of the Withdrawal Agreement, i.e. of having the right of residence or the right of permanent residence on the territory of Poland before the end of the transition period. The certificate of registration of the stay of a European Union citizen is not constitutive in nature, but is treated as indicative evidence of having the right to stay on the territory of Poland. Therefore, a citizen of the United Kingdom who has not yet acquired the right of permanent residence, in order to secure their rights, should make sure that immediately before the end of the transition period they will have the right to stay on the territory of Poland in accordance with the rules applicable to citizens of the European Union.

A United Kingdom citizen is entitled to the right of residence for a period longer than 3 months if one of the following conditions is met[4]:

1. such citizen is an employee (excluding posted work ) or a self-employed person working on the territory of Poland;
2. such citizen has sufficient financial resources to support themselves and their family members on the territory of Poland, so as not to be a burden for social assistance, and has adequate health insurance[5];
3. such citizen is studying or undergoing vocational training in Poland and: has sufficient financial resources to support themselves and their family members on the territory of Poland, so as not to be a burden for social assistance, and has appropriate health insurance (as above);
4. such citizen is a spouse of a Polish citizen.

If a residence document is not obtained before the end of the transition period, it will be possible to prove that the person is a beneficiary of the Withdrawal Agreement with any other acceptable evidence confirming the right of residence or the right of permanent residence in Poland before the end of the transition period.

Unconditional stays of up to 3 months (without the need to meet the conditions for stays exceeding 3 months) will also be taken into account.

The rules of stay on the territory of Poland regarding citizens of the United Kingdom and their family members who are beneficiaries of the Withdrawal Agreement will be similar to those applicable to EU citizens and their family members, subject to certain modifications resulting from the Withdrawal Agreement. The right of permanent residence will, as a rule, apply after 5 years of uninterrupted residence. Periods of legal stay or work before and after the end of the transition period will be included in the required period entitling to acquire the right of permanent residence.

Frontier workers

United Kingdom citizens holding the status of frontier workers (Article 9 letter b) of the Withdrawal Agreement) who, before 31 December 2020, will be performing work or conducting other gainful activity on their own behalf and for their own account on the territory of Poland without being subject to registration of stay obligation, and after that date will continue to work or conduct such activity on the territory of the Republic of Poland as frontier worker without residing in Poland, will be obliged to register his/her stay by 31 December 2021.

As a result of registration of residence as a frontier worker, the United Kingdom citizen will obtain a residence registration certificate containing an annotation confirming the status of a frontier worker under the Withdrawal Agreement (“Article 50 TEU – frontier worker”). The document will have a declaratory character and will be free of charge. The right of a frontier worker to continue work or gainful activity on his/her own behalf and for his/her own account in the territory of Poland as a frontier worker will arise directly from the Withdrawal Agreement.

Applying for registration of stay as a frontier worker will be possible from 1 January 2021.

Failure to register the stay in the above-mentioned period may result in the imposition of a fine.

For the acquisition and retention of the rights of a frontier worker under the Withdrawal Agreement, it will be important to maintain the continuity of work or business activity in the territory of Poland immediately before and after the end of the transition period. It will also be possible to retain the status of worker, in accordance with Art. 7 sec. 3 lit. a), b), c) and d) of the Directive 2004/38/EC.

The certificate of registration of residence of a British frontier worker will not have a character of a residence permit/document. The certificate will confirm the right to continue work or gainful activity in Poland, i.e. in the country of work, as a frontier worker not residing in Poland (also for another employer or to start self-employment). It will entitle to visa-free entry to the territory of Poland on the basis of the Withdrawal Agreement, but not to travel within the Schengen area without a visa.

Posted workers

United Kingdom citizens working on the territory of Poland until December 31, 2020 as posted workers under the freedom to provide services within the European Union pursuant to Art. 56 TFEU are not covered by the Withdrawal Agreement. They will not have any rights under the Withdrawal Agreement to remain in the host country after the end of the transition period.

Based on the provisions of Polish national law, which is to enter into force on January 1, 2021 these persons will be able to submit from that date an application for a special temporary residence permit pursuant to Art. 186 paragraph 1 point 8 of the Act of 12 December 2013 on foreigners (Journal of Laws of 2020, item 35, as amended), granted for a period of validity of 5 years, with the possibility of obtaining a permanent residence permit on a special legal basis in the future. An application for granting the temporary residence permit for British posted workers may be submitted no later than by 31 December 2021. Regular application form for temporary residence permit will be used.

The above-mentioned residence permits as well as residence cards (first residence card in case of permanent residence permit) will be free of charge.

From the date of entry into force of these regulations until December 31, 2021 the stay of such posted workers on the territory of Poland will be considered legal. They will also be exempt from the obligation to have a work permit during this legal stay, as well as after granting a special temporary residence permit.

Extended family members and persons leading family life with UK nationals within the meaning of the European Convention on Human Rights (Article 10 (2-4) of the Withdrawal Agreement)

Persons covered by Art. 3 sec. 2 lit. a) and b) of Directive 2004/38/EC obtain a temporary residence permit in Poland referred to in Art. 160 point 1 or 3 of the Act on foreigners. Permits granted to extended family members or persons leading family life with United Kingdom nationals within the meaning of the European Convention on Human Rights pursuant to Art. 160 point 1 or 3 of the Act on foreigners will remain valid after the end of the transition period.

In order to obtain a residence card with an annotation referring to the Withdrawal Agreement, it will be possible to submit an application for granting the temporary residence permit under the new legal basis of Article 160 points 4, 5 or 6 of the Act on foreigners. Subsequent temporary residence permits will also be granted on the basis of the above-mentioned regulations.

Applications may be submitted from January 1, 2021 on the standard application form for a temporary residence permit. Temporary residence permits granted on the above-mentioned legal grounds will be free of charge. The fee for issuing a residence card will be PLN 50.

The rules of stay regarding the citizens of the United Kingdom who will come to Poland after 1 January 2021

The British citizens and their family members who are not beneficiaries of the Withdrawal Agreement will be subject to the general rules of entry and stay on the territory of Poland relating to third-country nationals.

Legal regulations

Detailed rules on the procedures related to the right of residence and the right of permanent residence in Poland for citizens of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and their family members who are beneficiaries of the Withdrawal Agreement, after the end of the transitional period, are included in the draft act amending the Act on entering the territory of the Republic of Poland, residence and departure from this territory of nationals of Member States of the European Union and their family members and certain other laws (currently in the Lower Chamber of Parliament No 798).

 

[1] The stay in the territory of the Republic of Poland is considered uninterrupted if the breaks in it did not exceed 6 months a year in total.

The stay on the territory of the Republic of Poland is not interrupted by leaving this territory for a longer period due to:

1) compulsory military service, or

2) important personal situation, in particular pregnancy, childbirth, illness, studies, vocational training, secondment, which requires stay outside this territory, provided that this period is not longer than 12 consecutive months.

The stay on the territory of the Republic of Poland interrupts the execution of the decision on expulsion of an EU citizen or a family member who is not an EU citizen.

[2] certificates of registration of EU citizen residence, documents confirming the right of permanent residence, residence cards of an EU citizen’s family member and permanent residence cards of an EU citizen’s family member

[3] issued in accordance with Regulation 1030/2002 of 13 June 2002 laying down a uniform format for residence permits for third-country nationals, as amended by Regulation 2017/1954

[4] pursuant to Article 16 para. 1 of the Act of 14 July 2006 on entry into the territory of the Republic of Poland, stay and departure from this territory, of citizens of the Member States of the European Union and members of their families

[5]  is covered by universal health insurance or is a person entitled to healthcare services under the provisions on coordination within the meaning of Article 5 point 23 of the Act of 27 August 2004 on health care services financed from public funds (Journal of Laws of 2018, item 1510, as amended) or has private health insurance, covering all expenses that may arise during a stay in Poland in connection with the need for medical assistance or hospital treatment, in which the insurer undertakes to cover the costs of health services provided to the insured directly to the entity providing such services on the basis of the invoice issued by this entity

źródło: Urząd do spraw Cudzoziemców, https://udsc.gov.pl/cudzoziemcy/brexit/