Obrona cywilna
Podstawy funkcjonowania obrony cywilnej
Aktem prawa międzynarodowego regulującym problematykę obrony cywilnej jest Protokół (I) Dodatkowy do Konwencji genewskich z 12 sierpnia 1949 r., sporządzony w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r. - dotyczący ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Część IV ludność cywilna, rozdział VI – obrona cywilna).
Dokument został ratyfikowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 19 września 1991 r.
W rozumieniu protokołu „obrona cywilna” oznacza wypełnienie wszystkich lub niektórych zadań humanitarnych mających na celu ochronę ludności cywilnej przed niebezpieczeństwami wynikającymi z działań zbrojnych lub klęsk żywiołowych i przezwyciężanie ich bezpośrednich następstw, jak również zapewnienie warunków koniecznych do przetrwania.
Zadania obrony cywilnej wg przedmiotowego Protokołu to:
I. służba ostrzegawcza
II. ewakuacja
III. przygotowanie i organizowanie schronów
IV. obsługa środków zaciemniania
V. ratownictwo
VI. służby medyczne, włączając w to pierwszą pomoc oraz opiekę religijną
VII. walka z pożarami
VIII. wykrywanie i oznaczanie stref niebezpiecznych
IX. odkażanie i inne podobne działania ochronne
X. dostarczanie doraźnych pomieszczeń i zaopatrzenia
XI. doraźna pomoc dla przywrócenia i utrzymania porządku w strefach dotkniętych klęskami
XII. doraźne przywrócenie działania niezbędnych służb użyteczności publicznej
XIII. doraźne grzebanie zmarłych
XIV. pomoc w ratowaniu dóbr niezbędnych dla przetrwania
XV. dodatkowe rodzaje działalności, niezbędne dla wypełnienia któregoś z zadań wyżej wymienionych, w tym planowanie
i prace organizacyjne
Na gruncie prawa krajowego problematykę obrony cywilnej reguluje ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416). http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042412416
Zgodnie z jej zapisami „Obrona cywilna ma na celu ochronę ludności, zakładów pracy i urządzeń użyteczności publicznej, dóbr kultury, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny oraz współdziałanie w zwalczaniu klęsk żywiołowych
i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków”.
Centralnym organem administracji rządowej w sprawach obrony cywilnej jest Szef Obrony Cywilnej Kraju, z kolei terenowymi organami obrony cywilnej są wojewodowie, starostowie, wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast).
Szczegółowy zakres działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju oraz szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin, zasady i tryb kierowania, koordynowania przez nich przygotowań i realizacji przedsięwzięć obrony cywilnej określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju, szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin (Dz. U. z 2002 r. Nr 96, poz. 850). http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020960850