Zasady tworzenia programu współpracy

Format:	Nazwa linku:
	Załącznik do zasad tworzenia programu współpracy ...

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ   Zasady tworzenia programu współpracy jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Metodologia i zalecenia. Dokument powstał we współpracy z Radą Działalności Pożytku Publicznego. Warszawa, luty 2004   Pięć podstawowych zasad dotyczących tworzenia programów współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi:   Program współpracy dotyczy organizacji pozarządowych w ogóle, a nie wyłącznie organizacji pożytku publicznego. Program współpracy ma charakter obligatoryjny. Formalnie program współpracy ma charakter roczny ale powinien być tworzony z perspektywą współpracy wieloletniej. Sam proces budowania programu współpracy powinien być efektem współpracy dwóch podmiotów: właściwej jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych działających na jej obszarze. Program współpracy dotyczyć powinien różnorodnych form współpracy a nie jedynie zlecania zadań.

I. Wstęp do założeń ramowego programu współpracy.

W demokratycznym społeczeństwie organizacje pozarządowe stanowią znakomitą bazę dla rozwoju lokalnych społeczności, gdyż skupiają najaktywniejszych i najbardziej wrażliwych na sprawy społeczne obywateli danego środowiska. Niezbędne jest włączenie podmiotów pozarządowych w system funkcjonowania gminy / powiatu / województwa na zasadzie równoprawnego partnerstwa.

Konstytucyjna zasada pomocniczości oraz wynikające z innych ustaw kompetencje jednostek samorządu terytorialnego stanowią podstawę rozwoju wzajemnych relacji między administracją publiczną a organizacjami pozarządowymi.

Poniżej przedstawiono wskazówki, które mogą być przydatne w procesie budowania programu współpracy jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi. Zawiera on metodologiczne wskazówki i podstawowe wytyczne, stanowiące punkt wyjścia do tworzenia przez właściwe jednostki samorządowe własnych programów współpracy, które uwzględniałyby także specyficzne elementy współpracy z organizacjami pozarządowymi funkcjonującymi na ich obszarze (jak np.: identyfikacja konkretnych społecznych problemów, zakresu działalności organizacji pozarządowych, możliwości realizacji zadań publicznych i ich finansowania).

Ustawa nie zawiera wskazówek, co do stopnia szczegółowości programu, ani nawet co do jego powiązania z budżetem jednostki samorządu terytorialnego. Należy stwierdzić, że roczny program współpracy nie musi być ściśle powiązany z budżetem, a jego tworzenie nie musi pokrywać się równolegle z przygotowaniem budżetu.

Nie można jednak wykluczyć sytuacji, w której przygotowanie programu może następować równolegle z wypracowywaniem “budżetu zadaniowego” jako materiału poprzedzającego sporządzenie projektu budżetu zgodnie z samorządowymi przepisami ustrojowymi oraz przepisami o finansach publicznych.

W razie nieuchwalenia programu każdy podmiot, który ma interes w jego uchwaleniu (w tym w szczególności organizacje pozarządowe działające na terenie danej jednostki samorządu), może – po bezskutecznym wezwaniu do uchwalenia programu – zaskarżyć jego brak do sądu administracyjnego (art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, art. 88 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa).

II. Cele.

 

1. umocnienie lokalnych działań, stworzenie warunków dla powstania inicjatyw i struktur funkcjonujących na rzecz społeczności lokalnych;
2. zwiększenie wpływu sektora obywatelskiego na kreowanie polityki społecznej w gminie / powiecie / województwie;
3. poprawa jakości życia, poprzez pełniejsze zaspokajanie potrzeb społecznych;
4. integracja podmiotów polityki lokalnej obejmującej swym zakresem sferę zadań publicznych wymienionych w art.4 ustawy;
5. udział zainteresowanych podmiotów przy tworzeniu programu współpracy ;
6. otwarcie na innowacyjność, konkurencyjność poprzez umożliwienie organizacjom pozarządowym indywidualnego wystąpienia z ofertą realizacji projektów konkretnych zadań publicznych, które obecnie prowadzone są przez samorząd;
7. wypracowanie rocznego modelu lokalnej współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi a jednostkami samorządu terytorialnego jako elementu długoterminowego programu współpracy obejmującego okres np. kilku lat

 

• równy dostęp do informacji oraz wzajemne informowanie się o planowanych kierunkach działalności i współdziałaniu w celu zharmonizowania tych kierunków ( stosownie do ustawy o dostępie do informacji publicznej);
• konsultowanie z organizacjami pozarządowymi projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji, wykorzystując zasady dialogu społeczno – obywatelskiego;
• tworzenie wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym, złożonych z przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz przedstawicieli właściwych organów administracji publicznej;
• zlecanie realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe poprzez powierzanie wykonywania zadań publicznych, wraz z udzielaniem dotacji na finansowanie ich realizacji lub wspieranie wykonywania zadań publicznych wraz z udzieleniem dotacji na ich dofinansowanie
• współpracę na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności, przy czym:

•  

  • w myśl zasady pomocniczości przy suwerenności stron organy administracji publicznej, respektując odrębność i suwerenność zorganizowanych wspólnot obywateli, uznają ich prawo do samodzielnego definiowania i rozwiązywania problemów, w tym należących także do sfery zadań publicznych i w takim zakresie współpracują z tymi organizacjami, a także wspierają ich działalność oraz umożliwiają realizację zadań publicznych na zasadach i w formie określonej w ustawie;

  • zgodnie z zasadą partnerstwa organizacje pozarządowe, na zasadach i w formie określonej w ustawie oraz według trybu wynikającego z odrębnych przepisów, uczestniczą w identyfikowaniu i definiowaniu problemów społecznych, wypracowywaniu sposobów ich rozwiązania oraz wykonywaniu zadań publicznych;

  • kierując się zasadą efektywności organy administracji publicznej, przy zlecaniu organizacjom pozarządowym zadań publicznych, dokonują wyboru najefektywniejszego sposobu wykorzystania środków publicznych, przestrzegając zasad uczciwej konkurencji oraz z zachowaniem wymogów określonych w art. 25 i art. 28 ust. 3 ustawy o finansach publicznych;
  • mając na względzie zasadę jawności, organy administracji publicznej udostępniają współpracującym z nimi organizacjom pozarządowym informacje o zamiarach, celach i środkach przeznaczonych na realizację zadań publicznych, w których możliwa jest współpraca z tymi organizacjami oraz o kosztach realizacji zadań publicznych już prowadzonych w tym zakresie przez jednostki podległe organom administracji publicznej lub nadzorowane przez te organy, wraz z informacją o sposobie obliczania tych kosztów, tak aby możliwe było ich porównanie z kosztami realizacji analogicznych zadań przez inne instytucje i osoby. Jednym z instrumentów upubliczniania informacji powinien być Biuletyn Informacji Publicznej (BIP). Art. 13 ustawy wprost mówi, o tym, że ogłoszenia konkursów adresowanych do organizacji pozarządowych winny być ogłaszane w BIP. Rozsądne wydaje się umieszczenie w strukturze tworzonego przez administrację publiczną BIP części adresowanej do organizacji pozarządowych. Wygodną formą informowania organizacji o konkursach jest tez umieszczenie bezpłatnego ogłoszenia na portalu organizacji pozarządowych www.ngo.pl
    
    

 

• promocję i wsparcie działalności organizacji pozarządowych, np. poprzez zapraszanie do udziału w posiedzeniach merytorycznych, informowanie społeczeństwa o udziale organizacji pozarządowych w pracach na rzecz gminy / powiatu w lokalnych gazetach, publikacjach, tablicach informacyjnych; wspieranie inicjatyw organizacji na rzecz społeczności lokalnych (udostępnianie nieodpłatne sali, sprzętu, umieszczanie informacji na stronach internetowych urzędu), pomoc w uzyskiwaniu sprzętu i wsparcia technicznego; dofinansowanie działalności organizacji pozarządowych;
• stworzenie systemu monitorowania potrzeb społecznych na obszarze danej jednostki samorządowej opartego na ścisłej współpracy władz samorządowych i organizacji pozarządowych.

III. Efekty:

 

1. upowszechnienie modelu realizacji zadań w drodze współpracy sektora obywatelskiego z administracją publiczną, budowanie dialogu obywatelskiego;
2. zwiększenie kompetencji pracowników samorządu i organizacji pozarządowych w zakresie realizowania lokalnych programów skierowanych w stronę rozwiązywania problemów społecznych;
3. budowanie podstaw metodologicznych i merytorycznych dla kształtowania strategii rozwoju: gmin, powiatów, województw.

IV. Zakres podmiotowy.

 

• stowarzyszenia;
• fundacje;
• osoby prawne i jednostki organizacyjne kościołów i związków wyznaniowych (np. grupy charytatywne, zakłady opiekuńcze)
• stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego;
  
  a także,

   

• fundacje, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządy terytorialnego, jeżeli:

   

  • przepisy odrębne stanowią inaczej
  • majątek tej fundacji nie jest w całości mieniem państwowym, mieniem komunalnym lub mieniem pochodzącym z finansowania środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, lub
  • fundacja prowadzi działalność statutową w zakresie nauki, w szczególności na rzecz nauki;

 

• związki zawodowe i organizacje pracodawców;
• partie polityczne;
• samorządy zawodowe;
• fundacje utworzone przez partie polityczne;
• spółki działające na podstawie przepisów o kulturze fizycznej.

V. Zakres przedmiotowy (obszar działania).

 

1. pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;

2. działalności charytatywnej;
3. podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
4. działalności na rzecz mniejszości narodowych;
5. ochrony i promocji zdrowia;
6. działania na rzecz osób niepełnosprawnych;
7. promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
8. upowszechniania i ochrony praw kobiet oraz działalność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;
9. działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;
10. działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
11. nauki, edukacji, oświaty i wychowania;
12. krajoznawstwa oraz wypoczynku dzieci i młodzieży;
13. kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji;
14. upowszechniania kultury fizycznej i sportu;
15. ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
16. porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym;
17. upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa;
18. upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;
19. ratownictwa i ochrony ludności;
20. pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;
21. upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
22. działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
23. promocji i organizacji wolontariatu;
24. działalności wspomagającej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje pozarządowe oraz podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w pkt 1-23.

 

• w realizacji usług publicznych danego rodzaju;
• w dysponowaniu pieniędzmi publicznymi

VI. Formy współpracy.

 

1. zlecanie organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 realizacji zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie, które może mieć formy:

 

1. powierzania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji lub
2. wspierania takich zadań, wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji;

1. wzajemne informowanie się o planowanych kierunkach działalności i współdziałania w celu zharmonizowania tych kierunków, poprzez:

 

1. publikowanie ważnych informacji na stronach internetowych danej jednostki samorządu terytorialnego; informacje te powinny dotyczyć zarówno działań podejmowanych przez samorządy jak i przez organizacje pozarządowe,
2. udział przedstawicieli organizacji pozarządowych na sesjach Rady Gminy oraz Komisjach Rady Gminy, z prawem zabierania głosu,
3. przekazywanie przez organizacje pozarządowe informacji o przewidywanych lub realizowanych zadaniach sfery publicznej.

2. konsultowanie z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, odpowiednio do zakresu ich działania, projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji:

 

1. organizowanie przez administrację publiczną konsultacji w sprawach realizacji poszczególnych zadań gminy,

2. informowanie przedstawicieli organizacji o planowanych sesjach Rady Gminy oraz Komisji Rady Gminy, na których dyskutowane będą projekty uchwał odnoszących się do zagadnień związanych z profilem działalności tych organizacji,
3. udostępnienie druków projektów uchwał odnoszących się do zagadnień związanych z profilem działalności tych organizacji,
4. udział organizacji pozarządowych w posiedzeniach Wojewódzkich Komisji Dialogu Społecznego.

3. tworzenie wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym, złożonych z przedstawicieli organizacji pozarządowych, podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 oraz przedstawicieli właściwych organów administracji publicznej.

1. udzielanie przez samorząd wsparcia pozafinansowego dla organizacji (oddelegowanie pracowników, użyczenie sprzętu, bezpłatne udostępnienie sal urzędu itp.);
2. otwarte spotkania pomiędzy organizacjami a przedstawicielami samorządu;
3. koordynowanie działań, prowadzenie wspólnych przedsięwzięć (np. wspólne organizowanie konferencji czy współpracy przy świadczeniu konkretnych usług na rzecz społeczności lokalnej);
4. doradztwo i udzielanie przez samorząd pomocy merytorycznej organizacjom, np. w przygotowaniu projektów i pisaniu wniosków;
5. bieżąca wymiana informacji między administracją a organizacjami;
6. zlecanie zadań.
   Innymi ważnymi formami współpracy są::
   1. wspólne rozpoznawanie potrzeb społeczności lokalnej i wspólne planowanie działań służących zaspokojeniu potrzeb;
   2. pomoc dla organizacji w poszukiwaniu środków finansowych z innych źródeł, zwłaszcza pomoc w pozyskiwaniu przez organizacje pozarządowe partnerów zagranicznych i środków z funduszy międzynarodowych, w szczególności z Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Społeczny);
   3. umożliwienie organizacjom skorzystania z preferencyjnych zasad uzyskiwania lokali na działalność;
   4. promowanie przez samorząd działalności organizacji i pomocy w tworzeniu jej dobrego wizerunku;
   5. organizowanie przez administrację samorządową szkoleń i doradztwa dla organizacji pozarządowych;
   6. dofinansowaniu przez samorząd, w formie grantów, pozarządowych ośrodków doradztwa dla inicjatyw pozarządowych;
   7. pomoc w nawiązywaniu współpracy międzynarodowej.

 

• zadań objętych programem współpracy;
• form współpracy;
• czasu realizacji programu współpracy;
• zasad monitoringu oraz formy sprawozdania realizacji programu współpracy.

Drukuj | Powiadom znajomego | Redagował: Agnieszka Astaszow 2009-07-02 16:58