• Data publikacji 12 lipca 2018

75. rocznica „Krwawej niedzieli”

Na Cmentarzu Wojska Polskiego w Bielsku-Białej, w dniu przypadającej na 11 lipca rocznicy rzezi wołyńskiej, odsłonięto pomnik upamiętniający jej ofiary – Polaków zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1943-45.  W upamiętnieniu tamtych tragicznych wydarzeń uczestniczył wicewojewoda śląski Jan Chrząszcz.

–  Musimy pamiętać o przeszłości i pielęgnować prawdę historyczną wobec tej wielkiej tragedii, która 75 lat temu dokonała się na Ukrainie. Niech dzisiejsze spotkanie w Bielsku-Białej będzie dla wszystkich tu zgromadzonych żywą lekcją historii. Niech ten wspaniały pomnik przypomina o tej smutnej prawdzie, która w latach 1943-1945 dokonała się na Wołyniu. Niech nigdy więcej nie dochodzi do podobnych tragedii w Polsce, w Europie i na Świecie – zaapelował wicewojewoda Chrząszcz w swoim wystąpieniu. Pod nowo odsłoniętym monumentem wicewojewoda złożył również wieniec w hołdzie ofiarom tego ludobójstwa.  

Pomnik, będący projektem urodzonego na Kresach bielskiego plastyka Jacka Grabowskiego, mierzy ponad dwa metry i ma formę granitowego prostopadłościanu z zagłębieniem w kształcie krzyża, wewnątrz którego znajduje się figura Chrystusa, która wygląda jak gdyby została zniszczona  w pożarze. Pomnik powstał z inicjatywy bielskiej Rady Miejskiej, uzyskując poparcie Stowarzyszenia Miłośników Złoczowa i Kresów Południowo-Wschodnich w Bielsku-Białej.

Odsłonięty monument honoruje także Ukraińców, którzy z narażeniem życia ratowali z rzezi Polaków, o czym przypomina inskrypcja, której pełna treść głosi:

„W HOŁDZIE POLAKOM - OFIAROM LUDOBÓJSTWA NA WOŁYNIU I W GALICJI WSCHODNIEJ,
ZAMORDOWANYM PRZEZ OUN, UPA I INNE FORMACJE ZBROJNE UKRAIŃSKICH NACJONALISTÓW 
W LATACH 1943-1945
ORAZ UKRAIŃCOM RATUJĄCYM POLAKÓW PRZED STRASZLIWĄ ŚMIERCIĄ,
CZĘSTO ZA CENĘ WŁASNEGO ŻYCIA
".

Na pomniku zamieszczono też słowa wypowiedziane w 2001 roku przez św. Jana Pawła II we Lwowie:

„Niech dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej
wszyscy będą gotowi stawiać wyżej
To, co jednoczy niż to, co dzieli,
ażeby razem budować przyszłość”

Lokalizacja pomnika została uzgodniona z Wojewodą Śląskim, któremu podlega zabytkowa nekropolia wojskowa przy ul. Saperów w Bielsku-Białej. Na cmentarzu tym upamiętniono wcześniej m.in. ofiary zbrodni katyńskiej oraz żołnierzy Armii Krajowej.

***

75 lat temu, w niedzielę 11 lipca 1943 roku, nastąpiło apogeum masowych mordów ludności polskiej na terenach Wołynia, Małopolski Wschodniej oraz Lubelszczyzny, dokonanych przez oddziały Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej Armii Powstańczej (UPA). Dzień ten został określony jako „Krwawa niedziela”, podczas której dokonano masakry w 99 polskich miejscowościach. Nie jest znana dokładna liczba ofiar, historycy szacują, że w latach 1939 – 1947 z rąk ukraińskich nacjonalistów mogło zginąć nawet ponad 100 tysięcy Polaków.

Galeria zdjęć

Wróć